Roadtrip langs Servië's Spomeniks en brutalistische architectuur
Een onvergetelijk avontuur
Na Kent (UK), waar ik onder andere de Maunsell Forts fotografeerde, was het tijd voor een nieuw avontuur. Samen met vriend en fotograaf Walter Siksma ben ik afgereisd naar Servië. Een land vol Spomeniks, de monumentale herdenkingstekens uit de tijd van Joegoslavië, en de verrassend krachtige brutalistische architectuur van bijzondere gebouwen. De voorbereiding begint altijd hetzelfde: een lijst van plekken die we in ieder geval willen fotograferen. Daaromheen bepalen we een route, huren een auto, en verder plannen we weinig. Elke dag kijken we waar we zijn, en zoeken een overnachting dichtbij onze eerstvolgende Spomenik. Die vrijheid is precies waar het avontuur zit. Niet alleen het fotograferen zelf, maar het onderweg zijn, het onderdompelen in een andere cultuur, de mooie gesprekken met mensen die je onderweg ontmoet en de tips die je krijgt voor het bezoeken van interessante, voor ons onbekende locaties. En dan, eenmaal thuis, begint de reis eigenlijk opnieuw. Tijdens het uitzoeken en bewerken van de foto's beleef ik alles nog een keer. En dat blijft zo: elke keer als ik een van die foto's terugzie, komen de herinneringen weer boven.Walter's werk is te zien op Instagram.
Dit zijn de plekken die we onderweg tegenkwamen.
Avalski toranj
De Avala-toren is een 204,68 m hoge telecommunicatietoren op Avala-berg, in de omgeving van Belgrado. De toren is te bezichtigen en biedt spectaculair uitzicht. Het is dan ook een drukbezochte toeristische locatie. Wat vooral opvalt is de speciale vormgeving. De poten van de toren vormen een driepoot: het symbool van de Servische driepootstoel (tronožac). Als je onder het gebouw staat zie je bijzondere vormen waardoor je verrassende details kunt maken. Terwijl wij er waren was er ook een filmploeg die een abseilende Spiderman aan het filmen was en alle bekende Spiderman-trucjes liet zien. Net echt. Jammer voor ons, want daardoor konden we niet overal bijkomen en werden we wat beperkt in het nemen van foto's. Locatie: Avala, Servië
Kosmaj spomenik
Na een mooie rit door het heuvelachtige landschap, niet ver van Belgrado, bereiken we na een aardige klim naar boven het Kosmaj monument, het Monument voor de Gevallen Soldaten van het Kosmaj Detachment. Na een aantal steile trappen te hebben beklommen stond het monument prachtig te stralen in de ochtendzon, boven op de berg tussen de bomen. Echt prachtig. Vijf elegante onderdelen die tezamen een geheel vormen. Leuk om dit monument vanuit verschillende standpunten te fotograferen en de interessante vormen vast te leggen. Iedereen ziet er wat anders in, dat is mooi aan kunst. Voor mij zijn het sierlijke mensvormen, voor anderen de vormen van handen of een vlam. De locatie, de vormgeving, het materiaal en de grootte van dit monument maken het zeer indrukwekkend.
Locatie: Kosmaj Mountain Park, Servië
Spomenik Čačanskim borcima (Ostra)
Op een heuvel bij Ostra vind je dit prachtige monument. Stoere materialen en een strakke vormgeving tegen het decor van glooiende bergen. In zwart-wit komt dat contrast, en het contrast met het kerkje ernaast, nog sterker naar voren. Het monument zelf is bijna 10 meter hoog en 17 meter lang, gemaakt van aluminium, met een oppervlak vol fractale patronen en gestileerde gezichten. Deze vorm en stijl van de gezichten zie je terug in meer monumenten. Het kerkje is er later bij gebouwd, tegen de wens van ontwerper Miodrag Živković zelf in. Het staat precies tussen de ingang en het monument in. Naam: Spomenik hrabrima (Monument voor Moed) · Locatie: Ostra, Servië
Mausoleum of Struggle and Victory
Dit monument op de heuvel kijkt uit over de stad, een mooie ligging voor zo'n groot monument. Een beetje jammer dat het vol zit met graffiti. Toen wij er waren werd het door een fietser als beschutte kampeerplek gebruikt, een prima plek om je tentje op te zetten en niet op te vallen, maar ook jammer dat het daarvoor gebruikt wordt. Locatie: Jelica Mountain, Čačak, Servië
Kadinjača memorial complex
Indrukwekkend mooi, groot en goed onderhouden complex, gebouwd tegen de heuvel op, gebruikmakend van de glooiingen. Je ontdekt steeds weer wat nieuws als je een stukje verder omhoog loopt. Dit monument bestaat uit verschillende objecten die allemaal door een stenen pad in het midden met elkaar verbonden worden. Strakke vormgeving waar je toch ook heel duidelijk mensfiguren in terugziet, dat maakt het indrukwekkend. Door de snelle weersveranderingen in de bergen verandert de sfeer ook direct. We reden in de regen de berg op, kwamen in de mist aan, en na ongeveer 30 minuten kwam de zon er af en toe weer bij. Dat gaf een bijzondere sfeer. Locatie: Kadinjača, 14 km NW van Užice, Servië
Monument to the Soldiers of the Revolution
Het monument staat op het plateau van de Vidrak-heuvel, met uitzicht op de stad Valjevo, en domineert het omringende landschap. Het is zichtbaar vanuit de stad beneden. Het is een indrukwekkend groot standbeeld van aluminium dat helemaal tot leven komt als de zon erop schijnt. We kwamen een aantal arbeiders tegen die speciaal naar dit monument gingen om ermee op de foto te gaan, in exact dezelfde pose met gebalde vuisten. Het monument is geïnspireerd op een beroemde foto die de laatste momenten van Filipović vastlegt, waarop hij vlak voor zijn executie op 22 mei 1942 uitdagend zijn vuisten ophief en de verzamelde menigte toesprak. Locatie: Valjevo, Servië
Genex Tower (Westelijke Stadspoort)
De Westelijke Stadspoort, ook wel Genex Tower genoemd, is een enorme brutalistische wolkenkrabber in Belgrado die je niet kunt missen.
Een toren, met het spandoek erop, staat inmiddels leeg, maar de andere toren van 35 etages hoog heeft nog een woonfunctie, ook al ziet het er heel verwaarloosd en vervallen uit. Veel graffiti op de muren, wat overigens niet altijd storend was. Juist bij dit vervallen en troosteloze gebouw gaf dat nog wel wat sjeu. We hebben het niet van binnen kunnen bekijken helaas, want ik was wel heel nieuwsgierig hoe het er van binnen uitziet. Vast ook heel sober en minimalistisch.
Locatie: Belgrado, Servië
Alle foto's bekijken
